Choroba tętnic obwodowych- Czym jest? Jakie są jej objawy?

Choroba tętnic obwodowych (PAD) to grupa schorzeń, które dotyczą naczyń krwionośnych poza sercem i mózgiem. Te choroby, które często są spowodowane miażdżycą, mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak zawał serca, udar mózgu i zaburzenia krążenia. Choroba tętnic obwodowych- Czym jest? Jakie są jej objawy?

Przyczyny choroby tętnic obwodowych

Główną i najczęstszą przyczyną choroby tętnic obwodowych jest miażdżyca, czyli odkładanie się tłuszczowych płytek na ścianach tętnic, co prowadzi do ich zwężenia lub zablokowania. Miażdżyca może dotyczyć dowolnej tętnicy w organizmie, ale najczęściej dotyka tętnic kończyn dolnych, które dostarczają krew do nóg. Inne przyczyny PAD mogą być związane z:

  • ze stanami zapalnymi naczyń, takimi jak zapalenie tętnic, zapalenie żył lub zapalenie naczyń krwionośnych – wadami anatomicznymi naczyń, takimi jak zwężenia, tętniaki, torbiele lub zrosty
  • z zakrzepami lub zatorami, które mogą powstać w wyniku urazu, operacji, zakażenia, nowotworu lub zaburzeń krzepnięcia
  • czynnikami ryzyka, które sprzyjają rozwojowi miażdżycy, takimi jak palenie tytoniu, cukrzyca, nadciśnienie, hiperlipidemia, otyłość, wiek, płeć, historia rodzinna

Objawy choroby tętnic obwodowych

Objawy choroby tętnic obwodowych zależą od tego, które tętnice są dotknięte i jak bardzo są zwężone lub niedrożne. Najczęściej objawy dotyczą kończyn dolnych, ponieważ to tam najczęściej dochodzi do niedokrwienia. Najbardziej typowym objawem choroby tętnic obwodowych jest chromanie przestankowe, czyli ból, zmęczenie lub drętwienie nóg podczas chodzenia, który zmusza do zatrzymania się i odpoczynku. Ból zwykle dotyczy łydek, ale może też obejmować uda, stopy lub pośladki. Ból ustępuje po chwili spoczynku i pojawia się ponownie po wznowieniu marszu. Inne objawy choroby tętnic obwodowych mogą być: zimne, blade, niebieskawe lub sinawe stopy lub palce u nóg, brak lub słabe tętno w nogach lub stopach, owrzodzenia, rany, zakażenia lub martwica skóry lub tkanek w nogach lub stopach, zanik mięśni, włosów lub paznokci w nogach lub stopach, zaburzenia erekcji u mężczyzn.

Choroba tętnic obwodowych jest nie tylko uciążliwa i bolesna, ale także niebezpieczna dla zdrowia i życia. Jeśli nie zostanie odpowiednio zdiagnozowana i leczona, może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:

  • zawał serca – spowodowany niedokrwieniem mięśnia sercowego przez zwężone lub zablokowane tętnice wieńcowe
  • udar mózgu – spowodowany niedokrwieniem lub krwotokiem w mózgu przez zwężone lub zablokowane tętnice mózgowe
  • krytyczne niedokrwienie kończyn – spowodowane całkowitym zamknięciem tętnicy w nodze, co prowadzi do silnego bólu, martwicy i zakażenia tkanek, a w skrajnych przypadkach do konieczności amputacji kończyny
  • zatorowość płucna – spowodowana oderwaniem się skrzepliny z tętnicy w nodze i zablokowaniem tętnicy płucnej, co powoduje duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel, sinicę lub zgon.

Diagnostyka choroby tętnic obwodowych

Diagnoza choroby tętnic obwodowych opiera się na wywiadzie lekarskim, badaniu fizykalnym i badaniach dodatkowych. Lekarz może zapytać o objawy, czynniki ryzyka, historię chorób i leki, które pacjent przyjmuje. Następnie może zbadać tętno, ciśnienie i temperaturę w nogach i stopach, a także ocenić stan skóry, włosów, paznokci i mięśni. Do badań dodatkowych, które mogą być wykonane w celu potwierdzenia diagnozy i oceny stopnia zaawansowania choroby, należą: – wskaźnik kostkowo-ramienny (ABI) – polega na pomiarze ciśnienia krwi w ramieniu i w kostce i porównaniu ich wartości; wskaźnik poniżej 0,9 wskazuje na obecność choroby tętnic obwodowych – ultrasonografia dopplerowska – polega na wykorzystaniu fal dźwiękowych do obrazowania i oceny przepływu krwi w tętnicach – angiografia – polega na wprowadzeniu cewnika z kontrastem do tętnicy i wykonaniu serii zdjęć rentgenowskich, które pokazują strukturę i drożność tętnic – tomografia komputerowa (TK) lub rezonans magnetyczny (MRI) – polegają na wykorzystaniu promieniowania lub pola magnetycznego do tworzenia szczegółowych obrazów tętnic.

Leczenie choroby tętnic obwodowych

Leczenie choroby tętnic obwodowych ma na celu poprawić krążenie krwi w dotkniętych tętnicach, zmniejszyć ryzyko powikłań i poprawić jakość życia pacjenta. Leczenie może być zachowawcze lub inwazyjne, w zależności od nasilenia i lokalizacji choroby.

Leczenie zachowawcze polega na:

zmianie stylu życia – zaprzestaniu palenia, utrzymaniu prawidłowej masy ciała, stosowaniu zdrowej diety, ograniczeniu spożycia soli, alkoholu i tłuszczów nasyconych, zwiększeniu aktywności fizycznej, unikaniu zimna i urazów nóg

Leczenie farmakologiczne polega na stosowaniu leków, które poprawiają przepływ krwi, rozszerzają naczynia, zapobiegają tworzeniu się zakrzepów, obniżają ciśnienie, cholesterol i cukier we krwi, łagodzą ból i zapobiegają infekcjom; do takich leków należą np. leki przeciwkrzepliwe, leki przeciwpłytkowe, leki rozkurczowe, leki przeciwbólowe, leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwnadciśnieniowe, leki hipolipemizujące, antybiotyki – Rehabilitacją, która polega na wykonywaniu ćwiczeń fizycznych pod nadzorem specjalisty, które mają na celu poprawić tolerancję wysiłku, zwiększyć dystans chromania, poprawić kondycję i samopoczucie.